محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
147
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
سلما : مفعولله است و نيز ممكن است حال باشد . بعيد الجولة : خبر براى مبتداى محذوف است : « هو بعيد . . . » و نيز ممكن است منصوب و حال باشد . عظيم الصّولة : مانند قبلى است . العهد : عطف بر « السنن » است . الذى : صفت براى عهد است . عليه باقى . . . : خبر مقدم و مبتداى مؤخر است . شرح و تفسير ( يعطف الهوى على الهدى إذا عطفوا الهدى على الهوى و يعطف الرّأي على القرآن إذا عطفوا القرآن على الرّأي ) منظور از « هدى » در اينجا عقل است و هر چيز سودمندى براى زندگى ، خوبى شمرده مىشود و هر آنچه كه با آن به بخشى از بخشهاى زندگى زيان وارد شود ، زشت است . بسيارى براين باورند كه امام عليه السّلام با اين سخن به مهدى منتظر عجل اللّه تعالى فرجه الشّريف اشاره مىكند كه احاديث بسيارى از طريق شيعه و سنى دربارهاش وارد شده است . بىگمان منظور از اين وصف فردى الهى و بزرگوار است ؛ زيرا او با رأى و قياس كارى انجام نمىدهد و كارها را با سود و بهره خويش نمىسنجد و معيار او در همه زمينهها همان قرآن كريم است . ( حتّى تقوم الحرب بكم على ساق باديا نواجذها ) امام عليه السّلام خبر مىدهد كه پس از او جنگى رخ مىدهد كه چيزى را باقى نمىگذارد و همهچيز را ويران مىكند . عرب از سختىها به برپا ايستادن بر ساق و نيز گشودن ساق كنايه مىكند . خداوند بلندمرتبه نيز از وحشت روز حساب اينگونه تعبير مىكند :